Mensen met een tbs-maatregel komen pas in aanmerking voor verlof als er voldoende vooruitgang is te zien in hun behandeling.
Alleen als het verlof past binnen het behandelplan kan de kliniek een aanvraag starten. Stap voor stap gaat dat als volgt.
Kliniek doet verlofaanvraag
De forensisch psychiatrische kliniek stelt een verlofaanvraag op. Daarin legt de kliniek uit wat de persoon met een tbs-maatregel wel en niet mag doen tijdens het verlof en waarom. Ook legt de kliniek uit welke risico’s zij zien en hoe deze verminderd worden. De kliniek vraagt informatie op of slachtoffers of nabestaanden belangen hebben bij het verlof. Zo wordt er soms een locatieverbod opgelegd. Deze aanvraag wordt intern beoordeeld door een multidisciplinair team binnen de kliniek.
DJI doet procedurele toets
De Divisie Individuele Zaken (DIZ) van de Dienst Justitiële Inrichtingen beoordeelt of een verlofaanvraag aan alle formele eisen voldoet. Wanneer documenten ontbreken, vraagt DIZ deze op bij de betreffende kliniek. Daarnaast kijkt DIZ inhoudelijk naar de aanvraag, met bijzondere aandacht voor slachtoffers en nabestaanden. Daarbij wordt bijvoorbeeld beoordeeld of aanvullende voorwaarden, zoals een locatieverbod, nodig zijn om hun veiligheid en rust te waarborgen.
AVT doet inhoudelijke toets
Het volledige dossier gaat door naar het onafhankelijke Adviescollege Verloftoetsing Tbs (AVT). Zij beoordelen of het aangevraagde verlof veilig en verantwoord is. Daarbij kijken ze naar:
- het indexdelict en de delictanalyse
- de psychische problematiek en behandelvoortgang
- de risicotaxatie
- de mate waarin risico’s beheersbaar zijn
Zo nodig vraagt het AVT aanvullende informatie op. In uitzonderlijke gevallen doet het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) een second opinion.
De minister besluit (via DJI)
Op basis van het advies van het AVT neemt DJI namens de minister een besluit. Een positief advies wordt opgevolgd óf mag in uitzonderlijke gevallen gemotiveerd worden afgewezen. Dit heet dan een contraire beslissing. Een negatief advies van het AVT is bindend.
